Köpüklü söndürme sistemleri, suyun tek başına yetersiz kaldığı yanıcı sıvı yangınlarında kullanılır: akaryakıt tank sahaları, dolum adaları, uçak hangarları, kimyasal depolar ve trafo mahalleri. Sistemin işini yapabilmesi tek bir şeye bağlıdır — doğru oranda karıştırılmış, hâlâ etkili bir köpük.
Köpüklü sabit söndürme sistemlerinde periyodik kontrol, köpük konsantresi numune analizi, oranlayıcı ve boşaltma ekipmanı testleri, tank ve boru hattı kontrolü ile arıza giderme hizmeti veriyoruz.
Bakım Kapsamında Neler Yapılır?
Köpük konsantresi
- Tank seviyesinin okunması ve tasarım miktarıyla karşılaştırılması
- Konsantrenin görsel muayenesi — çökelti, faz ayrışması, renk ve viskozite değişimi
- Periyodik numune alınarak laboratuvar analizi; konsantrenin hâlâ şartnamesine uygun olduğunun belgelenmesi
- Konsantre tipinin korunan riske uygunluğunun teyidi (alkole dayanıklı gereken yerde uygun tip kullanılması)
- Tankın korozyon, contalar, havalandırma ve seviye göstergesi kontrolü
Köpük konsantresi, sistemdeki en "sessiz" bileşendir: tank dolu görünür, seviye göstergesi normaldir, hiçbir alarm çalmaz — ama içindeki sıvı artık köpük üretemiyor olabilir. Bu yüzden köpüklü sistemlerde numune analizi, mekanik kontrollerden daha kritiktir.
Oranlayıcı (proportioner) ve karışım
- Oranlayıcının tipine göre (venturi, bladder tank, pompalı) çalışma kontrolü
- Karışım oranının ölçülerek tasarım değeriyle karşılaştırılması
- Bladder tanklarda torbanın bütünlüğü ve basınç dengeleme hattı
- Ölçüm orifisleri, filtreler ve süzgeçlerin temizliği
Boşaltma ekipmanı ve hat
- Köpük jeneratörleri, hava emişli lanslar ve sprinkler başlıklarının tıkanma kontrolü
- Tank üstü köpük odalarının (foam chamber) cam diyaframı ve boşaltma yolu
- Vanaların konumu, çek valfler ve boru hattında korozyon
- Su kaynağı ve besleme pompasının debisi — pompa grubu bakımı ile birlikte yürütülür
Kumanda ve tetikleme
- Algılama sistemiyle deluge vanası arasındaki tetikleme mantığının denenmesi
- Manuel devreye alma noktalarının erişilebilirliği ve işlevi
- Sistem çalışma ve arıza sinyallerinin yangın paneline ulaşması
Çevresel Sorumluluk
Köpük testleri sırasında ortaya çıkan atık suyun kontrolsüz şekilde drenaja verilmemesi gerekir. Özellikle akaryakıt ve kimya tesislerinde test planı, atık suyun toplanmasını ve uygun şekilde bertarafını da kapsamalıdır. Bu, bakım şartnamesine yazılması gereken ancak sıklıkla atlanan bir maddedir.
Bu Bakımın Yasal Dayanağı
Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik (BYKHY) yangın güvenlik sistemlerinin bakımını isteğe bağlı bir iyileştirme değil, bina sahibinin ve yöneticisinin üzerinde duran bir yükümlülük olarak tanımlar:
- Madde 84 — Acil aydınlatma, yönlendirme ve yangın algılama ve uyarı sistemleri; bina sahibinin ve yöneticisinin veya bunların yazılı olarak sorumluluklarını devrettiği bina yetkilisinin sorumluluğu altında, ilgili standartlarda belirtilen sistemin gerektirdiği periyodik kontrole, teste ve bakıma tabi tutulur.
- Madde 100 — Yangın söndürme sistemlerinin, bina sahibi, yöneticisi veya bunların yazılı olarak sorumluluklarını devrettiği bina yetkilisinin sorumluluğu altında, ilgili standartlarda belirtilen sistemin gerektirdiği periyodik kontrole, teste ve bakıma tabi tutulması şarttır.
İki maddenin de ortak yanı şudur: yönetmelik periyodun kendisini yazmaz, sistemin tabi olduğu standarda havale eder. Yani bakım sıklığını belirleyen şey yönetmelik değil, sistemin tasarlandığı standart (sprinklerde TS EN 12845, algılamada TS EN 54 serisi, gazlı sistemlerde TS ISO 14520) ve üreticinin kendi kitabıdır. "Yönetmelik şu sıklıkta ister" diyen bir şartname, dayanağı yanlış kurmuş demektir.
Bakanlığın yönetmelik kılavuzu, bu kayıtların saklanmasını da açıkça ister: kontrol, bakım ve testlere ait bilgi, belge ve dokümanların herhangi bir acil durumda ilgili birimlere sunulmak üzere bina sahibi, yönetimi veya sorumlusu tarafından güvenli bir yerde tutulması gerekir. Bakımın yapılmış olması yetmez; yapıldığının belgelenmiş olması gerekir.
İlgili Sayfalar
Bakım Programınızı Kurmak İçin
Mevcut sistemin markası, yaşı ve son bakım kaydı elinizde yoksa da sorun değil; ilk iş zaten envanter ve mevcut durum tespitidir. Sahada ne olduğunu görmeden yıllık program kurmak, olmayan bir sistemin bakımını satmak olur.
Sistem markanızın ürün karşılıklarını ürün kataloğumuzdan inceleyebilir, tesisinizin kullanım sınıfına özel gereklilikler için sektörel çözümler sayfalarımıza bakabilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
Köpük konsantresi ne zaman değişmeli?
Takvimsel bir kural yerine analiz sonucuna göre karar verilir. Periyodik olarak alınan numune laboratuvarda incelenir; konsantre şartnamesindeki değerleri karşılamıyorsa değiştirilir. Çökelme, faz ayrışması veya donma-çözünme geçirmiş konsantreler öncelikli risk grubudur.
Köpüklü sistemde en sık hangi arıza çıkıyor?
Mekanik arızalardan çok, karışım oranının tasarım değerinden sapması ve konsantrenin yaşlanmış olması. İkisi de sistem çalışırken belli olmaz; su akar, köpük görünür ama yanıcı sıvı üzerinde kalıcı örtü oluşmaz. Bu yüzden oran ölçümü ve numune analizi bakımın çekirdeğidir.
Farklı marka köpük konsantresi eklenebilir mi?
Üretici tarafından uyumlu olduğu açıkça belirtilmedikçe eklenmemelidir. Farklı tip ve markaların karışması köpüğün kararlılığını bozabilir ve sistemin performansını öngörülemez hâle getirir. Tamamlama yapılacaksa mevcut konsantrenin tipi ve markası esas alınır.